ثروت چهارشنبه 17 خرداد 1396 11:26 ب.ظ نظرات ()
آیین‌نامه ایمنی كار در ارتفاع
كلیات و تعاریف:
هدف:
هدف از تدوین این آیین‌نامه، ایمن‌سازی محیط کار و صیانت از نیروی انسانی و منابع مادی كشور و پیشگیری از حوادث ناشی از کار در کلیه کارگاه‌هایی می‌باشد که عملیات کار در ارتفاع و فرایندهای مرتبط، در آنها انجام می‌گیرد.
دامنه شمول:
مقررات این آیین‌نامه به استناد ماده 85 قانون کار جمهوری اسلامی ایران تدوین گردیده و برای کلیه کارگاه‌های مشمول قانون مذکور لازم الاجرا می‌باشد .
کار در ارتفاع:
هر کار یا فعالیتی که موقعیت انجام آن، در ارتفاع بیش از 2/1 متر نسبت به سطح مبنا انجام گیرد.
سطح مبنا:
اولین سطح زیرین جایگاه کار یا سکوی کار در ارتفاع، كه بصورت ایمن گسترش یافته است.
مراجع ذیصلاح آموزشی:
به مراكزی اطلاق می‌گردد كه مجوز لازم را از سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای كشور یا سایر مراكز بین المللی معتبر اخذ نموده باشند.
مجری ذیصلاح:
شخص حقیقی یا حقوقی است كه صلاحیت، تجربه و مهارت انجام كار را به صورت علمی و فنی داشته و می‌تواند با استفاده از نیروی كارآمد و شخص ذیصلاح نسبت به انجام عملیات برپایی، تغییرات و جمع‌آوری تجهیزات سامانه كار  در ارتفاع اقدام نماید.
شخص ذیصلاح:
متخصصی است با دانش فنی و مهارت لازم مطابق با شرایط این آیین‌نامه که با گذراندن دوره‌های آموزشـی از مراجع ذیـصلاح آموزشی، توانایـی سـرپرستی ونظارت بر کار در ارتفاع را داشته باشد. ضمنا نامبرده می‌تواند نماینده مجری ذیصلاح یا كارفرما باشد.
عامل كار در ارتفاع:
فردی است که آموزش‌های متناسب با نوع کار در ارتفاع را حسب شرایط گذرانده و نسبت به اخذ گواهینامه مربوط از مراجع ذیصلاح آموزشی اقدام نموده و قادر به انجام کار بصورت ایمن می‌باشد.
حفاظت از سقوط:
مجموعه تدابیر و اقداماتی است که به منظور پیشگیری از سقوط یا کاهش عوارض و صدمات ناشی از آن انجام می‌شود.
روش‌های ایمن انجام کار در ارتفاع:
الف ـ سامانه محدودکننده:
سامانه‌ای است كه از قرارگیری فرد در وضعیت سقوط جلوگیری می‌کند و به دو شكل عمومی نظیر، نرده حفاظتی و  فردی شامل نقطه اتصال، لنیارد و کمربند حمایل بند کامل بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ب ـ سامانه متوقف کننده:
سامانه‌ای است كه با استفاده از تجهیزات مناسب، در صورت انجام سقوط، با جذب انرژی ناشی از سقوط باعث كاهش شدت صدمات و جراحات وارده به عامل كار در ارتفاع كار می‌گردد. كه به دو شكل فردی شامل،کمربند حمایل بند کامل بدن، طناب ایمنی و نظایر آنها و عمومی مانند تور ایمنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ج ـ دسترسی با طناب:
 این روش شامل دو سامانه ایمن مجزا می‌باشد: یكی به عنوان طناب دسترسی و دیگری تحت عنوان طناب پشتیبان عمل می‌نماید كه شامل، کمربند حمایل‌بند کامل بدن همراه با وسایل دیگری برای صعود و فرود به جایگاه كار، و یا از آن و نیز موقعیت استقرار مناسب استفاده می‌شود.
فاصله ایمن:
حداقل فاصله‌ای است كه برای جلوگیری از برخورد فرد هنگام سقوط با سطح مبنا مورد استفاده قرار می‌گیرد.
لنیارد:
طناب یا تسمه‌ای است كه به منظور ایجاد ارتباط بین عامل كار در ارتفاع با نقطه یا طناب تكیه‌گاه یا سازه ثابت با كمترین ایجاد مزاحمت مورد استفاده قرار می‌گیرد.
كمربند ایمنی:
وسیله‌ای است از جنس الیاف طبیعی یا مصنوعی با تركیبات پلیمری که ناحیه كمر را می‌پوشاند.
حمایل بند كامل بدن (هارنس):
 پوششی است از جنس الیاف با تركیبات پلیمری و مقاوم كه عموما از انتهای بالای ران تا روی سطح كتف را پوشانده و توسط قلابهایی كه به روی آن متصل است، فرد را به سایر تجهیزات سامانه‌های كار در ارتفاع وصل می‌كند.
قلاب قفل شونده (كارابین):
ابزاری است حلقه‌ای شكل كه برای اتصال اجزاء سامانه‌های كار در ارتفاع به یكدیگر، مورد استفاده قرار می‌گیرد و به دو شكل پیچی یا قفل خودكار، ایمن می‌گردد.
شوك‌گیر:
 ابزاری است كه در روش‌های ایمن انجام كار در ارتفاع، به منظور كاهش اثر نیروی ضربه حاصل از سقوط، مورد استفاده قرار می‌گیرد .
انواع طناب:
تکیه‌گاهی، عملیات، ایمنی، دینامیکی، نیمه استاتیک، پشتیبان
طناب تكیه‌گاهی:
 طنابی است انعطاف‌پذیر كه از یك سمت به تكیه‌گاه ایمن متصل گردیده و به منظور حفاظت و محدودسازی فرد در برابر  سقوط عمل می‌كند.
طناب عملیات:
طنابی از نوع تكیه‌گاهی است كه برای حالت معلق، موقعیت‌گیری و محدودسازی فرد در عملیات صعود و فرود مورد استفاده قرار می‌گیرد.
طناب ایمنی:
طنابی از نوع تكیه‌گاهی است كه در زمان سرخوردن عامل كار در ارتفاع، از دست دادن موقعیت اولیه وی عمل نموده و  فرد را در حین سقوط متوقف می‌نماید.
طناب دینامیك:
طنابی است با خاصیت كشسانی كه برای جذب شوك ناشی از سقوط و به حداقل رساندن نیروی برخورد مورد استفاده قرار می‌گیرد.
انواع نردبان:
یک طرفه قابل حمل، دو طرفه، ثابت، ریلی، ثابت سقفی (پله مرغی)، کشویی، طنابی
داربست:
ساختاری است موقتی، كه برای ایجاد یك یا چند جایگاه كار به منظور حفظ و نگهداری كارگران و مصالح در ارتفاع و فراهم نمودن دسترسی كارگران به تراز بالاتر، مورد استفاده قرار میگیرد و به انواع ثابت، متحرك، دیواركوب، معلق و نردبانی تقسیم می‌شود.
اجزاء داربست:
 پایه، كفشك، تیر، دستك، اتصالات یا بست‌ها، راه دسترسی، کف پوش سکو، پاخور، تیر میانی حفاظتی، تیر بالایی  حفاظتی، بالشتك، صفحه پایه
بالشتك:
صفحه‌ای است از جنس چوب، فلز و یا بتن كه برای گسترش بار وارده از لوله پایه یا كفشك به زمین مورد استفاده قرار می‌گیرد .
راه دسترسی:
برای رسیدن ایمن عامل كار در ارتفاع كار به تراز مربوطه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
 مهار:
 قطعه‌ای است كه بصورت مایل و افقی در ترازهای مختلف بر روی داربست نصب گردیده و به عنوان باربر عمل می‌كند.
بادبند:
قطعه‌ای است كه در طول، عرض یا ارتفاع (عمودی یا مورب) برای جلوگیری از حركت جانبی در داربست نصب می‌گردد.
بالابر سیار:
ماشین سـیاری است که برای انتقـال افراد برای کـار در ارتفاع، از داخل سکو (محفظهایمن) استفاده می‌شود با این دید که افراد می‌توانند در یک موقعیت دسترسی خاص به داخل سکو سوار یا پیاده شوند و به دو گروه  اصلی زیر تقسیم می‌شوند:
گروه الف:بالابر سـیاری که تصـویر عمودی مـرکز ثقـل بار همواره داخـل خط واژگونی است.
گروه ب:بالابر سیاری که تصویر عمودی مرکز ثقل بار ممکن است خارج از خط واژگونی باشد.
و براساس نوع حرکت به سه گروه زیر تقسیم می‌شوند:
 نوع اول: بالابر سیاری که حرکت آن فقط در موقعیت ترافیکی مجاز می‌باشد .
نوع دوم: بالابر سیاری که در زمان بالا بودن سکو می‌تواند حرکت نماید و بالابر از مکانی بر روی شاسی کنترل  می‌شود.
نوع سوم: بالابر سیاری که در زمان بالا بودن سکو می‌تواند حرکت نماید و بالابر از درون سکو کنترل می‌شود.
ضریب ایمنی:
نسبتی است که از تقسیم حداکثر نیروی وارده به سازه که می‌تواند سازه در برابر شكست یا تخریب مقاومت نموده به نیروی وارده ناشی در زمان بهره‌برداری كه به همان عضو وارد می‌گردد. این ضریب هرگز نباید كمتر از 4/2 باشد. ( براساس استاندارد92ANSI A و 280 BSEN )
حد بار كاری:
حداكثر باری است كه توسط بخشی از تجهیزات در وضعیت مشخص‌شده توسط شركت سازنده، مجاز به بهره‌برداری و  استفاده از دستگاه یا تجهیزات می‌باشد .
بار كاری ایمن ( SWL ):
حداكثر حمل بار در شرایط ایمن كه برای بخشی از تجهیزات، در وضعیت‌های مشخص در نظر گرفته می‌شود.
توجه1:تصاویر بعضی از مواد آیین‌نامه در ضمیمه پیوست می‌باشد.
توجه2:كلیه واحدهای مورد استفاده در این آیین‌نامه براساس سیستم متریك می‌باشد.
فصل اول ـ الزامات عمومی
ماده1ـ كارفرما مكلف است نسبت به شناسایی و ارزیابی مخاطرات و ایمن‌سازی محیط كار اقدام نماید.
ماده2ـ کارفرما مكلف است با استفاده از سامانه‌های انجام ایمن كار در ارتفاع متناسب با نوع کار، ایمنی افرادی که در ارتفاع بیش از 2/11 متر نسبت به سطح مبنا مشغول کار می باشند، را تامین نماید.
(شکل‌های 54، 55، 67، 69 و 70 )
ماده3ـ كارفرما مكلف است نسبت به تهیه لوازم و تجهیزات استاندارد و متناسب با نوع کار در ارتفاع كه دارای لوح  شناسایی حاوی اطلاعات فنی بوده و در محل مناسبی از تجهیزات قابل رویت، نصب شده است را اقدام و در اختیار کارگران قرار دهد .
ماده4ـ کارفرما مكلف است در شرایط جوی نامساعد یا معیوب و ناقص بودن سازه و تجهیزات یا نقص در روش‌های  ایمن كار در ارتفاع، از فعالیت کارگران شاغل در ارتفاع جلوگیری بعمل آورد.
ماده5 ـ با عنایت به ماده 88 قانون کار جمهوری اسلامی ایران، کلیه واردکنندگان، تولیدکنندگان، فروشندگان، عرضه‌کنندگان و بهره‌برداران از ابزارآلات، دستگاهها و تجهیزات مربوط به عملیات کار در ارتفاع مکلف به رعایت  استاندارد تولید و موارد ایمنی و حفاظتی فوق الذکر می‌باشند.
ماده6 ـ نردبان، اجزاء داربست، تجهیزات كار با طناب و سایر تجهیزات و دستگاههای کار در ارتفاع باید قبل از هر بار  استفاده توسط عامل كار در ارتفاع بازدید شده و در صورت فرسوده یا معیوب بودن، موضوع را به کارفرما یا نماینده وی گزارش نماید.
ماده7ـ کارفرما مکلف است پس از اطلاع از فرسوده و معیوب بودن لوازم و تجهیزاتكار در ارتفاع با برچسب « خطرناك است ـ استفاده نشود » آنها را از دسترس كارگران خارج و پس از تعمیر شدن، تایید توسط شخص ذیصلاح مجددا به محل كار منتقل نماید. (شکل 9)
ماده8 ـ انجام كلیه امور نصب، راه‌اندازی، بهره‌برداری، سرویس، تعمیر و نگهداری تجهیزات، دستگاه و ماشین‌آلات  كار در ارتفاع باید مطابق با دستورالعمل شركت سازنده صورت پذیرد.
ماده9ـ کلیه متعلقات داربست، نردبان، تجهیزات، ابزار و وسایل كار در ارتفاع باید قبل از شروع و پس از اتمام کار  توسط كارگران و در فواصل معین دوره‌ای بازرسی و کنترل گردد و مجوز شروع به كار صادر شود.
ماده10ـ کلیه لوازم و تجهیزات كار در ارتفاع باید توسط شخص ذیصلاح بصورت دوره‌ای مورد بازرسی دقیق قرار  گرفته و در صورت مشاهده نقص و یا فرسودگی برای از رده خارج نمودن به كارفرما اعلام نماید.
ماده11ـ کلیه مجریان ذیصلاح مشمول این آیین‌نامه که عملیات اجرایی آنها در ارتفاع انجام می‌گیرد موظف  می‌باشند در هنگام انجام كار از كارگران دارای گواهینامه مهارت از سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای كشور یا سایر مراجع ذیصلاح استفاده نمایند .
ماده12ـ عامل كار یا شخص ذیصلاح باید دارای گواهینامه مهارت فنی لازم از مراكز ذیصلاح بوده و توانایی انجام كار  مربوطه را داشته باشد.
ماده13ـ كارفرمایان، مجریان، پیمانكاران و سایر عوامل اجرایی در محدوده كارگاه و عملیات خود مكلف به جلوگیری از ورود افراد متفرقه می‌باشند. ضمنا نصب علایم هشداریبرای كارگران و افراد متفرقه «مطابق آیین‌نامه علایم ایمنی در کارگاه‌ها» به نحوی كه به سهولت قابل رویت باشد و مانع انجام كار نگردد الزامی است .
ماده14ـ حمل و نقل، نصب، جمع‌آوری، انبار نمودن و كار با دستگاه‌ها، ماشین‌آلات و تجهیزات كار در ارتفاع باید بگونه‌ای باشد كه خطری را برای كارگران و افراد متفرقه ایجاد نكند.
ماده15ـ پرتاب كردن و رها نمودن هرگونه شی، ابزار، لوازم، تجهیزات و مصالح در حین كار ممنوع است.
ماده16ـ طنابها و كابلها باید در برابر هرگونه سایش، مواد خورنده، گرما و شعله مستقیم مقاوم باشند.
ماده17ـ رعایت آیین‌نامه‌های مربوط به خطوط برق‌دار در انجام هرگونه عملیات كار در ارتفاع كه افراد و تجهیزات مربوطه در حریم تجهیزات و خطوط برقدار قرار می‌گیرند، الزامی است.
ماده18ـ در لبه سقفهای شیب دار باید تجهیزات مناسب و كافی جهت جلوگیری از لغزش و سقوط كارگر و یا ابزار كار پیشبینی شود.(شکل 344 )
ماده19ـ كارگرانی كه بر روی سقفهای شیب‌دار با شیب بیش از 20 درجه كار میكنند باید مجهز به سامانه محدودکننده و یا متوقف‌کننده گردند و در صورت امکان تورهای حفاظتی در زیر محل كار آنها نصب گردد. (شکل‌های 1ـ3، 55 )
ماده20ـ حضور فرد دوم روی سطح مبنا در هنگام انجام کار روی جایگاه‌های کار آویزان، بالابر های سیار، برجی  الزامی است.
ماده21ـ كارفرما مكلف است نسبت به تهیه و در اختیار قرار دادن وسیله ارتباطی مناسب با فرد ثانوی در زمان  انجام عملیات در ارتفاع اقدام نماید.
ماده22ـ کارفرما مکلف است نسبت به نصب تابلو با محتوای موضوعی « قابل استفاده یا عدم استفاده» سامانه از  قبیل داربست، متوقف‌کننده، بالابر سیار، جایگاه کار آویزان و سایر موارد مشابه اقدام نماید.
ماده23ـ هنگام كار در ارتفاع فرد مستقر در جایگاه كار باید متناسب با نوع كار مجهز به وسایل حفاظت فردی از قبیل لباس‌كار، هارنس، كلاه و كفش ایمنی و سایر لوازم حفاظت فردی گردد. (شكل‌های68، 788 )
ماده24ـ استفاده از کمربند ایمنی برای عملیات کار در ارتفاع ممنوع بوده فقط در صورتی مجاز است که به عنوان سامانه محدودکننده مورد استفاده قرار گیرد و فرد نباید در وضعیت سقوط قرار گیرد. ( شكل‌های1ـ54 و 2ــ54 و55)
فصل دوم ـ نردبان
ماده25ـ نوع، جنس و ابعاد، قابلیت بارگذاری هر پله، نحوه نصب و نگهداری نردبان باید با شرایط جوی، محیطی و  نوع عملیات متناسب باشد.
ماده26ـ استفاده از نردبان در موارد زیر ممنوع است:
الف ـ روی داربست یا جایگاه كار در ارتفاع ( شكل 1ـ 28)
ب ـ به عنوان الوار و تخته زیرپایی برای ایجاد جایگاه كار (شکل33 )
ج ـ قرار دادن پایه‌های نردبان بر روی جایگاه كار ناپایدار مانند بشكه، آجر، جعبه، كیسه، دریچه‌های آدم‌رو و موارد مشابه (شکل 39 )
د ـ آغشته بودن سطوح مختلف نردبان به لكه چربی، گریس، روغن و سایر مواد لغزنده دیگر 
هـ ـ معبر و پل ارتباطی بین دو جایگاه كار در ارتفاع
وـ استفاده از نردبان معیوب، شكسته، پوسیده و ناسالم
زـ تکیه گاه فوقانی ناایمن، سست و لغزنده باشد (شکل 8 )
ماده27ـ طول نردبان قابل حمل نباید بیش از 10 متر باشد. (شکل1)
ماده28ـ پایه‌های نردبان باید بر روی سطوح هموار و همتراز كه مقاوم و غیرلغزنده باشد، قرار گیرد.
ماده29ـ برای تردد و استفاده از نردبان، كارگر باید همواره روبه نردبان بوده و دارای سه نقطه اتکاء باشد و وضعیت بدن او نباید از محور تقارن نردبان خارج گردد. (شکل5 )
ماده30ـ فواصل پله‌های نردبان از یکدیگر باید مساوی و بین 25 تا 35 سانتیمتر باشد.




ماده31ـ تردد یا استقرار همزمان دو كارگر بر روی نردبان به جزء نردبان ثابت ممنوع است.(شکل12 )
ماده32ـ به جز نردبان طنابی استفاده از سایر نردبان‌ها هنگامی به عنوان جایگاه كار مجاز است كه جایگاه كار از پله سوم انتهایی نردبان بالاتر قرار نگیرد.(شکل‌های 10 و 133)
ماده33ـ استقرار نردبان یك طرفه قابل حمل باید به گونه‌ای باشد كه زاویه ایجادی بین نردبان با سطح مبنا در حدود 755 درجه بوده و یا شیب آن طوری انتخاب شود كه فاصله بین پایه نردبان تا پای سازه یك چهارم فاصله تكیه‌گاه فوقانی بر روی سازه تا سطح مبنا باشد. (شکل 28 )
ماده34ـ در صورت اجبار در استقرار نردبان یك طرفه قابل حمل در زاویه‌ای بین 75 تا 90 درجه كه تكیه‌گاه تحتانی با سطح مبنا ایجاد می‌گردد باید نردبان بوسیله اتصالاتی با سازه یا دیوار بصورت ایمن بسته و محكم گردد. (شکل 8)
ماده35ـ در نردبانهای یك طرفه ای كه به عنوان معبر استفاده می‌شود باید انتهای فوقانی آن 1 متر از تکیه‌گاه بالاتر بوده و به نحو ایمنی مهار گردد . (شکل‌های 6 و 15 )
ماده36ـ اتصال دو نردبان یک طرفه به یكدیگر به منظور افزایش طول آن ممنوع است.
ماده37ـ همتراز نمودن پایه‌های نردبان یك طرفه قابل حمل در سطوح با شیب بیش از 16 درجه ممنوع بوده و برایکمتر از آن باید از گوه مناسب استفاده شود. (شکل 277)
ماده38ـ استقرار نردبان یك طرفه قابل حمل در امتداد سطح شیبدار با شیب بیش از 6 درجه ممنوع است. (شکل 277 )
ماده39ـ نردبان ثابت با طول بیش از 3 متر باید مجهز به سامانه متوقف‌كننده از سقوط باشد و در فواصل حداكثر 9 متری یك پاگرد و هر قطعه از نردبان بین دو پاگرد به نحوی نصب گردند که در امتداد قطعه قبلی نباشد. (شکل‌های 69 و 711 )
ماده40ـ برای نردبان ثابت عمودی كه بیش از 2/2 متر ارتفاع دارد باید حفاظهای حلقوی یا مربعی شكل نصب شود بطوریکه با فواصل حداكثر 9/0 متری ازیكدیگر و با بستهایی در طول محفظه مهارشده تا احتمال سقوط كارگر ازبین حفاظ وجود نداشته باشد. (شکل‌های 19 و 200 )
ماده41ـ در نردبانهای ثابت كه مجهز به نرده جانبی هستند و امكان نصب حفاظ‌های حلقوی یا مربعی شكل وجود  ندارد كارگر باید به حمایل بند كامل بدن (هارنس) و طناب ایمنی با تجهیزات خود جمع‌شونده تجهیز گردد. (شکل56)
ماده42ـ طول نردبان طنابی نباید بیش از 30 متر باشد.
ماده43ـ استفاده از نردبان طنابی هنگامی مجاز است كه امكان استفاده از سایر نردبانها میسر نباشد.
ماده44ـ استفاده از نردبان با پله طنابی ممنوع است.
ماده45ـ پله نردبان طنابی باید از جنس مقاوم بدون ترك‌خوردگی و پوسیدگی باشد.
ماده46ـ نگهدارنده‌های نردبان طنابی باید بصورت محكم و ایمن در بالای هر پله بسته شده باشد.
ماده47ـ در موقع استفاده از نردبان پله مرغی بر روی سقفهای شیبدار باید نردبان مذكور از راس شیب تا لبه انتهایی آن ادامه داشته و بصورت ایمن مهار گردد. (شکل1ـ33)
ماده48ـ پلکان منهول باید دارای مشخصات زیر باشد: (شکل 22 )
الف ـ توسط دیواره‌ها و اطراف كاملا احاطه شده باشد.
ب ـ عرض پله باید بین 40 تا 50 سانتیمتر باشد.
ج ـ فاصله نصب اولین پله از کف نباید بیش از 20 سانتیمتر باشد.
دـ سطح مقطع دایره‌ای پله باید حداقل 14/3 سانتیمترمربع باشد.
هـ ـ در بالاترین نقطه بعد از آخرین پله بالایی محلی برای قرار دادن موقت دو عدد دسته یك متری برای سهولت ورود و خروج تعبیه گردد.
فصل سوم ـ جایگاه کار
ماده49ـ کلیه جایگاه های کار در ارتفاع باید دارای محل استقرار، پاخور، نرده حفاظتی و راه دسترسی ایمن مطابق با استانداردهای معتبر باشد. (شکل 322 )
ماده50 ـ اطراف جایگاه كار باید دارای حفاظ متناسب با نوع كار و ایمن باشد و همچنین جایگاه كار و كارگران مربوطه به سامانه متوقف‌كننده از سقوط تجهیز گردند. (شکل455)
ماده51 ـ عرض جایگاه كار باید متناسب با نوع كار انتخاب شده و در هیچ حالتی نباید از 60 سانتیمتر کمتر باشد.
ماده52 ـ پوشش‌های کف که برای جایگاه كار استفاده می‌شوند باید حداقل روی سـه تكیـه‌گاه نگهداری شوند، مگر آنكه فاصله بین تكیه‌گاه‌ها متناسب با ضخامت الوار و به گونه‌ای باشد كه خطر شكم‌دادگی بیش از حد یا بلندشدن تخته وجود نداشته و از مقاومت و استحكام كافی برخوردار باشد. (شکل 366 )
ماده53 ـ فاصله بین دیوار و جایگاه كار به جز دیوارکوب و نردبانی باید طوری باشد كه امكان سقوط کارگر در هیچ حالتی از جایگاه كار ممكن نباشد و در مواردی كه کـار بر روی جایگـاه کار بـصورت نشسته انجام می‌شـود نباید این فاصـله بیش از 45 سانتیمتر باشد.
ماده54 ـ برای جلوگیری از وقـوع حوادث احتمالی، فضای جایــگاه کار باید عاری از هرگونه حفره، دست‌انداز،  پیش‌آمدگی و سایر موارد مشابه باشد.
تبصره ـ محل ورود افراد از راه دسترسی به جایگاه کار باید دارای حفاظ یا سرپوش لولایی مناسب و ایمن باشد.
ماده55 ـ نصب سرپوش حفاظتی در لبه خارجی جایگاه كار الزامی است.
ماده56 ـ تیرهای پیش‌آمده جایگاه كار آویزان باید دارای مقاومت، استحكام كافی و پایداری بوده و با اتصالات مناسب به تكیه‌گاهی ایمن متصل و مهار گردند. (شکل1200)
ماده57 ـ انتهای هر یك از تیرهای پیش‌آمده جایگاه كار آویزان باربر باید مجهز به قطعه متوقف‌کننده باشد. (شکل‌های 122 و 1233 )
ماده58 ـ طناب جایگاه كار آویزان باید مطابق با شرایط ذیل باشد:
الف ـ با ضریب اطمینان 10 برای رشته‌ای و فیبرها و ضریب اطمینان 6 برای سیم فولادی
ب ـ حداقل دو دور انتهای طناب روی قرقره یا پولی باقی مانده باشد.
ج ـ فاصله طنابها از یكدیگر حداكثر 5/3 متر
ماده59 ـ فاصله جایگاه كار آویزان از سازه باید به گونه‌ای باشد که به هیچ عنوان احتمال تماس یا برخورد جایگاه  کار با سازه وجود نداشته باشد.
ماده60 ـ در صورت عدم استفاده از جایگاه كار آویزان باید نسبت به جمع‌آوری یا مهار آن به سازه اقدام گردد .
ماده61 ـ کشنده‌های موتوری (وینچ) یا تجهیزات بالابر جایگاه كار آویزان باید بصورت مناسبی روی تكیه‌گاه متصل، مهار و قابل بهره‌برداری باشند. (شکل‌های 123و 1211)
ماده62 ـ استقرار بیش از دو نفر در جایگاه کار آویزان با راه‌انداز دستی ممنوع است.
ماده63 ـ كلیدهای قطع و وصل جایگاه کار آویزان باید به گونه‌ای باشد كه پس از برداشتن فشار دست از روی آن موتور فورا متوقف شده و جایگاه را بصورت ایمن نگه دارد. (شکل 1222 )
ماده64 ـ طنابهای جایگاه كار آویزان باید به مركز تیرهای پیش آمده متصل شده و نیروهای حاصل از این اتصال باید  مستقیما به قرقره انتقال یابد.
ماده65 ‌ـ جایگاه کار دیوارکوب باید از جنس فلز مقاوم با عرض حداكثر 75 سانتیمتر قادر به تحمل حداقل نیروی 175  کیلوگرم وارده به قسمت جلوی آن باشد.
ماده66 ـ چنانچه جایگاه کار در مکانی قرار گیرد که زیر آن آب یا خطر غرق‌شدگی وجود دارد کارفرما مكلف است  جلیقه نجات برای عامل كار در ارتفاع و تیم امداد و نجات با تجهیزات مناسب فراهم نماید.
ماده67 ـ جایگاه كار باید كاملا تمیز و عاری از هرگونه مواد لغزنده بوده و از سقوط اشیاء و عدم تعادل فرد روی آن  جلوگیری نماید.
فصل چهارم ـ داربست
ماده68 ـ كارفرما مكلف است نسبت به نصب تابلو با مشخصات زیر كه توسط مجری ذیصلاح به داربست نصب گردیده  اقدام نماید:
الف ـ نام شركت
ب ـ نام و نام خانوادگی مدیر مسئول
ج ـ نام و نام خانوادگی مسئول فنی
 دـ تلفن تماس شركت
رـ آدرس شرکت
ماده69 ـ برپایی، جمع‌آوری و نگهداری و هرگونه تغییر در سازه داربست باید تحت نظارت و سرپرستی شخص  ذیصلاح انجام گردد.
ماده70ـ شـخص ذیصلاح باید از استحكام كافی سازه داربست قبل از شروع به كار، هنگام تعویض اجزاء، وقفه طولانی در استفاده از آن یا قرار گرفتن در شرایط جوی نامساعد اطمینان حاصل نموده و مستندات تایید استحکام  سازه مذکور باید در كارگاه و شركت مجری نگهداری شود.
ماده71ـ داربست باید بر روی سطوح مناسب، صاف، هموار و غیرشیبدار برپا گردیده و دارای كفشك (تکیه‌گاه) باشد تا  از نوسانات، جابجایی و لغزش آن جلوگیری بعمل آورده و نصب پایه‌ها بر روی آجر، بشكه، جعبه، دریچه‌های آدم‌رو و سایر موارد مشابه به عنوان تكیه‌گاه پایه داربست ممنوع است.
ماده72ـ داربست‌ها به جز داربست نردبانی باید از تمامی اجزاء زیر برخوردار باشند:
الف ـ کف پایه یا كفشك (به غیر از دیوار کوب، معلق، آویزان )
بـ پایه
ج ـ تیر باربر
دـ تیر افقی
هـ ـ میله اتصال
وـ میله بالایی
زـ میله میانی
ح ـ صفحات پاخور
ط ـ حفاظ مناسب بین میله میانی و پاخور
ی ـ راه دسترسی مناسب و ایمن
ک ـ پوشش کف محل استقرار كارگر و مصالح مقاوم و مناسب با نوع کار و تعداد كافی
لـ لوله مهار
مـ بادبندهای عمودی، افقی، عرضی، طولی و مورب
ت ـ بالشتك (به غیر از دیوار کوب )
نـ بست و اتصالات (شکل 45)
ماده73ـ دهانه داربست یا فاصله دو پایه عمودی داربست نباید بیش از 4/2 متر باشد .
ماده74ـ در صورت نیاز به نصب هرگونه تجهیزات روی داربست شخص ذیصلاح باید استحكام، مقاومت و مهار اجزاء آن را كنترل و بررسی نموده و مجوز نصب را بر روی داربست صادر نماید .
ماده75ـ در برپایی، استفاده و جمع‌آوری داربست رعایت موارد زیر الزامی است:
الف ـ جمع‌آوری تجهیزات و مصالح از روی داربست بعد از اتمام كار روزانه
ب ـ كشیدن تمامی میخها از قطعات پیاده شده چوبی
ج ـ توزیع بار بصورت یكنواخت بر روی داربست
دـ تعبیه بالشتك مخصوص در زیر كابل یا طناب داربست به لحاظ احتمال بریدگی و ساییدگی
ح ـ عدم انجام كار بر روی داربست معیوب و ناقص
وـ تعطیل نمودن كار بر روی داربست در شرایط جوی نامساعد
زـ عدم بارگذاری بیش از حد مجاز طراحی بر روی داربست
ماده76ـ داربست باید قادر به تحمل حداقل 4 برابر بار وارده (مصالح و وزن كارگر) باشد.
ماده77ـ داربستها باید سالم و عاری از هرگونه عیب و نقص نظیر ترك‌خوردگی، زنگ‌زدگی، له‌شدگی، پوسیدگی و سایر عیوب ظاهری بوده و بطور مطمئن مهار و بهم متصل شده و امكان جابجایی و لغزش در حین انجام كار  وجود نداشته باشد.
ماده78ـ در صورتی که در حین حمل بار بسمت بالا و پایین امكان برخورد آن با داربست وجود داشته باشد سراسر  مسیر باید با نرده‌های حفاظتی عمودی پوشیده شود.
ماده79ـ داربست‌ها به جز نردبانی باید از لوله مهار و بادبندهای مناسب (مورب، عمودی، افقی، طولی و عرضی) برای جلوگیری از حركت جانبی برخوردار باشد. (شکل‌های 45 و 500 )
ماده80 ـ استفاده از لوله‌های مهاری و دستكها برای اتصال به سازه به منظور پایداری و ثبات كامل داربست الزامی  است .
ماده81 ـ طول دستكهایی كه در داخل دیوار برای اتصال داربست با سازه به عنوان مهار یا پوشش فاصله بین داربست تا سطح سازه استفاده می‌شود، نباید از 1500 سانتیمتر بیشتر باشد.
ماده82 ـ جایگاه کار در داربست باید حداقل یك متر پایینتر از انتهای پایه‌های عمودی قرار گیرد.
ماده83 ـ هر پایه داربست باید دارای كفشك دایره‌ای شكل به مساحت حداقل 150 سانتیمتر مربع یا مربعی شكل به مساحت حداقل 175 سانتیمتر مربع با ضخامت حداقل 55 میلیمتر بوده و از جنس مقاوم باشد.
ماده84 ـ در اماكنی كه افراد زیر داربست مشغول بكار هستند راه عبوری یا راه دسترسی داربست را باید با  استفاده از حفاظ‌های مناسب ایمن نمود.
تبصره ـ در صورت استفاده از شبكه‌های فلزی به عنوان حفاظ باید چشمی‌های شبكه مذكور حداكثر 2 سانتیمتر مربع باشند.
ماده85 ـ برای دسترسی به تراز بالاتر در كلیه داربست‌ها به جز نردبانی باید از نردبان ثابت با پاگرد حفاظ دار ایمن استفاده گردد. (شکل 388 )
ماده86 ـ در صورت استفاده از راه پله به عنوان راه دسترسی در داربست این راه پله ها باید دارای شرایط ذیل  باشند:
الف ـ ارتفاع پله 15 سانتیمتر
ب ـ كف پله به طول حداكثر 30 سانتیمتر
ج ـ نرده راه پله به ارتفاع حداكثر 110 سانتیمتر و در سطوح شیب‌دار حداقل ارتفاع 75 سانتیمتر
ماده87 ـ انتقال یا جابجایی داربست‌های متحرک چرخدار با نفر مستقر شده روی آن ممنوع است.
ماده88 ـ تمامی داربست‌ها به جزء داربست متحرك باید در دو جهت عمودی و افقی به سازه محكم مهار شوند.
ماده89 ـ حداکثر ارتفاع مجاز برای داربست متحرک برجی 6/9 متر بوده و برای ارتفاع بیش از آن داربست مذکور باید مهار گردد. (شکل‌های 47 و 500 )
ماده90ـ در داربست برجی متحرک نسبت ارتفاع به عرض نباید بیش از 3 به 1 باشد. (شکل50)
ماده91ـ کلیه چرخهای داربست متحرک باید مجهز به قفل مناسب بوده و قطر خارجی چرخها نباید از 5/12 سانتیمتر كمتر باشد .(شکل 488 )
ماده92ـ در داربست برجی ثابت نسبت ارتفاع به عرض نباید بیش از 4 به 1 باشد .
ماده93ـ حداکثر ارتفاع داربست برجی ثابت در حالت آزاد نباید بیش از 12 متر باشد. (شکل 45 )
فصل پنجم ـ روش دسترسی با طناب
ماده94ـ شخص ذیصلاح باید نسبت به ایجاد نقاط تكیه‌گاهی ایمن، نصب و جمع‌آوری طناب‌های عملیات و پشتیبان برای عامل كار در ارتفاع اقدام نماید.
ماده95ـ شخص ذیصلاح باید قبل از شروع هر شیفت كاری نسبت به ابلاغ دستورالعملاجرایی شروع به كار عامل كار در ارتفاع اقدام نموده و مجوز شروع به كار وی را صادر نماید.
ماده96ـ در عملیات دسترسی با طناب حضور تیم یا فرد نجات‌دهنده الزامی است.
ماده97ـ عامل كار در ارتفاع باید همواره دارای حداقل دو نقطه اتکاء یا تماس بوده و هر یک از نقاط اتكاء باید بصورت مجزا به یک تکیه‌گاه ایمن متصل شده باشند. (شکل‌های 88 و 1122 )
ماده98ـ استفاده بیش از یک نفر به صورت همزمان از یک طناب ممنوع است .
فصل ششم ـ سامانه‌های متوقف‌کننده و محدودكننده سقوط
ماده99ـ سامانه متوقف‌كننده از سقوط باید دارای حداقل فاصله ایمن بوده و از اجزاء زیر تشكیل شده باشد: (شکل‌های 65 تا 788 )
الف ـ طناب ایمنی افقی و عمودی
ب ـ لنیارد نگهدارنده
ج ـ ابزار قفل شونده
دـ کمربند حمایل بند کامل بدن
هـ ـ شوك‌گیر
ماده100ـ سامانه متوقف‌كننده از سقوط باید مطابق با شرایط زیر تهیه و آماده شده و در اختیار بهره‌بردار قرار گیرد:
الف ـ بصورت ایمن به نقطه تكیه‌گاهی متصل گردیده و نیروی 2000 كیلو گرمی را تحمل نماید.
بـ طناب ایمنی افقی محكم بسته شده باشد.
ج ـ طناب استاتیك حداكثر 2000 كیلوگرم بار وارده را تحمل نماید. (شکل 106 )